Józef Czechowicz

Kamień (tomik)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-3168-1

Kamień (tomik)

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

inwokacja

Liczę 22 piętra 

liczę 22 lata 

jest nas dwudziestu dwóch  

Człowiek to transformator¹ 

a przecież można liczyć miesiące albo dnie 

ileż wtedy sobowtórów ma staruszka w pince-nez² 

nieskończony jest przemian ruch 

Przez pince-nez widać w błękicie żonglowanie 

z rzadka piłka upada na tenisowy kort 

ręce ciągle zajęte planet podbijaniem 

w pikowej³ bluzce córka komunisty 

w jedwabnej koszuli lord 

dysonansowy dystych 

To nie jedno to zawsze to wszędzie 

wielka wielość nieskończoność Cyfr 

to co było to co jest to co będzie 

w matematyce ma leitmotiv⁴ 

Mam dopiero 22 lata 

znam dopiero 22 piętra 

znam zaledwie dwadzieścia dwoje warg 

zapomniałem miliardy o swej dumie pamiętam 

nieść się wysoko jak maszt wśród latarń 

przez dnie przez gwar przez targ 

pędem

Światło fosforyzujących drzew przepala kościane wieże 

drgnęło i potoczył się po płytach samochodów potok 

ulicę Złotą⁵ ośnieżył 

kłębem bębniącym benzynowego dymu zabłękitnił na złoto  

W rozwiewaniu się welonów i grzyw 

widać jasno że maszyna pieści 

krajobrazy się rwą 

lecieliśmy przez czarne mokre miasto 

naraz błysło przedmieście 

wachlarze kratkowanych niw  

Chrzęści żywioł pszeniczny 

każdy kłos inny 

jednak na wszystkich polach starej ziemi 

tysiącami się znajdą jednakowe 

co rok takie same ma Reims⁶ i Przemyśl 

a wszystkie złotopłowe  

Jeden taki zasuszony w kajecie⁷ 

przy innym kosą przecięty skonał zając 

trzeci w brudnych rączkach trzymając 

opowiadały mi dzieci 

że za plecami skrzydła mają 

(opalone ciałka dziewcząt pachniały nad rzeką jak prerie) 

teraz mknę bez skrzydeł na białym citroenie 

wiatr klaszcze nad mym pędem jak w cyrku galerie 

pszenicę pochyla nad ziemię  

Jeden kłos dwa trzy kłosy 

nieskończoności płowe włosy 

giną rząd za rzędem 

za moim i nieskończoności pędem  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

koniec rewolucji

Marszczyła się ceglasta woda 

przygnębiały ją domy ceglaste 

żeglowała czarna łódź niepogoda 

nad miastem  

Dudnił deszcz o deseczki i deszczułki 

na dziedzińcach tartaków zaśmieconych wilgotną trociną 

na niebie było ciemno chmurno jak w zaułku 

za niebem było sino 

Mokro biły pomokłe sztandary 

dymy zataczały się na bruku 

spitym mglistorudawym pożarem 

ględził z parkanów gruby druk  

Z dalekiej drogi mlask błota 

salwy drą zmierzch koło koszar 

a przedmieściem 

przesuwało się już w piosence gawrosza⁸ 

w nieustannych mitraliez⁹ terkotach  

front

Ludzie w białych domach mówią to pole chwały  

w niedziele chodzą do kościoła i na białe procesje 

ulicami czystymi w słońcu przebiega pies biały 

w białym kwitnącym parku Zakochana czyta poezje  

Ale tutaj nie ma wcale białości 

w szarej ziemi rowy pełne brudnych żołnierzy 

dym siny i różowy przechodzi do nas przez rzekę 

nie białe żółte są kości 

armatniego ataku ognisty prąd 

na niebie nieustannie leży 

to front 

to zstąpienie do piekieł  

Odcinek 212 i wzgórze 105 

we dnie szturmy i strzały 

a w nocy przez dym przedzierają się reflektory 

po drutach kolczastych biegają błyski żywe jak rtęć 

wszystko ma wtedy inne kolory  

Gdy cicho zbłąkana kula wślizgnie się w białe czoło 

znienacka zrobi się biało (nawet na froncie) 

biała niedziela biały park piesek biały 

zatańczą wkoło  

Pole chwały 

knajpa

Tłumnie mijały się auta 

centkowane kręgami lamp 

wracano z rautu¹⁰ 

Nagie ramiona w bransoletach pochylały się nad brukiem 

równolegle poziomo i w ukos 

z gestów dam 

wynikało że chcą spędzić wieczór w gabinetach 

pić wesoło i długo 

Błysła zabawa  

Nie było gwiazd 

nie wiadomo było czy noc już schodzi 

w czterech jedwabnych ścianach nie ma ulic miast 

nikt nie przechodził 

Głosy w pijaństwie gasły głaskały się coraz dalej 

smukły pan całował ażurowe pantofelki 

jedna para tańczyła 

spadała komenda pij nalej 

z ust panienki w sukience lila 

gulgotały nad kieliszkami butelki  

Nagle zaczęły się przesuwać kąty gabinetu 

żeby nie upaść musieli usiąść 

czarne nocne okno błądziło ze ściany na ścianę 

kwadraty posadzki goniły za daleką metą 

wydęte banie portier wirowały nad stołów oceanem 

Usiedli usnęli 

gabinet jak wagon pomknął ku świtowi 

głowy pijane odrzucili w tył 

żyły im nabrzmiewały krwią i alkoholem 

a z niemocy tych głów z gorączki żył 

realizuje się fantom-Golem ¹¹ 

Byłby może zmiażdżył tę gromadę 

ale oto 

w liryce dalekiego tanga 

zaczął warczeć codzienny motor 

zmieniło się niebo blade 

w jaskrawy prześwietlisty hangar  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

śmierć

Za ścianą płaczą dzieci 

Ona do mnie mówi 

Oddycham lodowym kwieciem 

nieznanych równin 

A tam kołysanki 

a tu chust poszum 

nie ma nic gorętszego cichszego od jej głosu  

Na próżno żyję myślę chodzę tylko przed Progiem 

a gdy płynę przez miasto wieś 

szumię lasami kawiarnią bezdrożem teatrem 

to ona zawsze jest gdzieś 

za ciszą nocną wiatrem  

Zgłuszyć nie mogę 

Nieruchome nad ulicą zachody 

miedziane jak grosz 

gwarzące syrenami samochody 

mury fabryk w nieustannym tętnie 

mądry pociągu bieg 

krzyczą o życiu namiętnie 

nie wierzą że jest brzeg  

Ja chcę nie wierzyć i nie chce wierzyć mały poszarpany kruk 

którego psy rozdarły 

śmierć chodzi ona do mnie mówi szeptem gorącym 

zdaje się że z obrazu złotego dna wychodzi Bóg 

schyla się nade mną umarłym i krukiem zdychającym 

Na rzęsach wstydliwa łza 

widzę w niej świat gliniany jak skarbonka 

nachodzi na mnie lodowa łąka 

to już nie ja  

I ciebie kruku nie ma 

(może nikogo nie ma za złotym tłem) 

zawiły schemat 

przemiany

Żyjesz i jesteś meteorem 

lata całe tętni ciepła krew 

rytmy wystukuje maleńki w piersiach motorek 

od mózgu biegnie do ręki drucik nie nerw  

Jak na mechanizm przystało 

myśli masz ryte w metalu 

krążą po dziwnych kółkach (nigdy nie wyjdą z tych kółek) 

jesteś system mechanicznie doskonały 

i nagle się coś zepsuło  

Oto płaczesz 

po kątach trudno znaleźć przeszły tydzień 

linie proste falują — zamiast kwadratów romby 

w każdym głosie słychać w całym bezwstydzie 

Ostatecznego Dnia trąby 

Otworzyły się oczy niebieskie 

widzą razem witrynę sklepową i Sąd 

przenika się nawzajem tłum—archanioły i ludzie 

chmurne morze faluje przez ląd 

ulicami skroś tramwaje w poprzek 

suną mgliste rydwany 

pod mostami różowe błyskawice choć grudzień 

Otworzyły się oczy niebieskie 

widzisz siebie-marynarza w Azji 

a zarazem 3-letniego 5-letniego chłopca 

na warszawskim podwórku 

i siebie przed maturą w gimnazjum 

namnożyło się tych postaci stoją ogromnym tłumem 

a wszystko to ty 

nie możesz tego objąć szlifowanym w żelazie rozumem 

Myśli proste falują światy zaćmiewa wichura 

gdzie wiatr dmie—gasną latarnie 

trąba w ciemności ponura 

i wołasz 

WŁADYKO¹² PRZYGARNIJ 

Otóż i jesteś umarły 

w mechanizmie poruszają się kółka ale nie te 

przez zepsucie się małej sprężynki 

spadłeś piękny meteorze 

na zupełnie inną planetę 

na wsi¹³

siano pachnie snem 

siano pachniało w dawnych snach 

popołudnia wiejskie grzeją żytem 

słońce dzwoni w rzekę z rozbłyskanych blach 

życie pola złotolite  

wieczorem przez niebo pomost 

wieczór i nieszpór¹⁴ 

mleczne krowy wracają do domostw 

przeżuwać nad korytem pełnym zmierzchu  

nocami spod ramion krzyżów na rozdrogach 

sypie się gwiazd błękitne próchno 

chmurki siedzą przed progiem w murawie 

to kule białego puchu 

dmuchawiec 

księżyc idzie srebrne chusty prać 

świerszczyki świergocą w stogach 

czegóż się bać  

przecież siano pachnie snem 

a ukryta w nim melodia kantyczki 

tuli do mnie dziecięce policzki 

chroni przed złem 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

piosenka ze łzami

Kołysanki 

z dalekich okien zmarszczki blasków złotych 

na ścianie 

próżno tam dosięgać rączką 

w dużej książce malowanki 

zimowych dni narkotyk  

Słowa z żalu 

taka piosenka co się w niebo wsączy 

ja jednak wierzę 

oddaję się wszystkim falom 

niech mnie daleko niosą niech nikt nie stoi przy sterze 

kołysanki takt ostatni się skończy 

w straszliwych burz gwałtowności  

Piosenko czemu mnie sprzedajesz 

ze słów i pamiętania niemoc 

był łańcuch — jam go nie rozciął 

nie mogłem siebie przemóc  

o niebie

Nie słychać już biegnących baranków 

wilgotne obłoki poszły do innych poranków 

z pustej hali nieba opada pył niebieski 

filtruje się przez drutów przerwy i kreski 

południe przysypuje się suche i szorstkie 

nad sylwetkami aeroplanów¹⁵ i chłodem fabrycznych dzielnic  

Warto śpiewać jego chwałę jest nasze i zamorskie 

tak bardzo piękne gdy śmiga przez nie śmiały pion komina cegielni 

a razem 

nad dalekimi lasami dzwoni błękitnym żelazem 

pierwotne i olbrzymie 

gdy stanąwszy u białego miasta napełnia się dymem 

gdy wie że jest dnia chlebem 

warto śpiewać jego chwałę  

Południe jest jasno jednakowe 

południe wygina swą powałę opada kruszynami tynku 

za dni dziecinnych wyginała mi się nad samą głowę 

i wtedy szeptał do mnie stamtąd ktoś mój synku  

ampułki

Nad pogrzebem balkony chorągwie i trumna 

w chmurze samolot 

w porównaniu z człowiekiem który to zrozumiał 

lokomotywa ekspresu — nie kolos 

we wsiach młocarnie nie dziwią krów, 

piosnka kabaretu od płotu do płotu 

jedyna rzeczywistość udręczeń ma coś ze snów 

każdy nie wierzyć jest gotów 

Reklama ryczy za reklamą 

sygnał świeci do sygnału 

z ostrych gwizdawek i kłębów pary wzlotu 

znać tempo życia wciąż to samo 

mimo szybkości obrotów 

kilkadziesiąt milionów łańcuchów  

ciągnie świat pomału 

wiadomo że nie ma prawieczystej jedni no i duchów 

w niezliczone dla oka strony 

rozpełza się życia proces 

wszędzie miliony biliony tryliony 

straszliwe noce 

Nory wilgną od płaczu nędzy 

w kawiarniach małej mieścinie na froncie 

tryska śmiechami literatura 

w pałacu zielony stolik stosy pieniędzy 

Gdybym to mógł zamącić 

już bym był górą  

Patrzcie 

za zamkniętymi drzwiami 

może naprawdę kolorowe drogi się palą 

dlaczegóżby wszystko co jest 

nie mogło się zmienić wraz z nami 

w świętość zapach ampułki Graala ¹⁶ 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

we czterech

Rozwija się dróg gwiezdnych rulon 

ziemia się toczy za Zwierzem¹⁷ 

jak przetrwać noce cwałujące do bólu 

dni fabrykę huczącą jak przeżyć  

Na beton mlecznych szlaków się wzbić 

jednym pływackim rzutem ramion 

i już stopy biegnące po łące nieba 

trawę gwiazd łamią  

Jest nas czterech¹⁸ na starcie 

jest nas czterech na złotej linii komety 

jest nas czterech (to ja jestem czwarty) 

jest nas czterech celujących do mety  

Wprzód!  

Podrywają się grzbiety wygięte 

głowy biegną rozkrzyczane przed ciałem 

bieg smaga nagich jak prętem 

gdzie radość gdzie żałość 

W locie 

zdeptały wszechświat stopy nasze 

w wichurze migających czerni i rozzłoceń 

w kurzawie 

runęły groby i ołtarze 

Tak ogromny jest lot ku sławie  

Jest nas czterech rzuconych jak globy 

jest nas czterech 

jest nas czterech pijanych sobą 

jest nas czterech  

W wonnych snujących się dymach biegnie Konrad 

gronami wina potrząsa tyrs¹⁹ wyciąga przed siebie 

niesie go mądrość ostatnia radość stara i mądra 

winem przez wino na winie po niebie 

A tam jak strzała z łuku bursztynowych chmur brzegiem 

przelatuje lotem bez zmęczenia poeta Wacław 

on na pewno w aksamitnym tygrysim biegu 

piersi obłąkanych pędem nie roztrzaska 

I Stanisław tętniący stopami jak we śnie  

finisz biorąc z wysiłkiem nadmiernym zbyt ciężko 

nie zawoła do siostry śmierci weź mnie 

chyże nogi umkną umkną przed klęską  

Winograd spokój chyżość 

do nich to meta nadbiega nieznana 

obłoki pod stopami jak na sznur się naniżą 

piorun zwycięsko strzeli na tryumf jak granat  

Biegnę biegnę jak życie człowiecze 

razem witam i razem już żegnam²⁰ 

lot jakbyś rzucił mieczem 

ale nie wiem 

matko nie wiem czy dobiegnę  

więzień miłości

Kochankowie spotykają się nocą 

w październiku spada z nieba dużo meteorów 

niejeden już zagasł dymiący kaganek 

odkąd Ona przemknęła staroświecką karocą 

wśród tętniących warczących kolorów  

Najpiękniejsza z niespodzianek  

Błękitni spotkaliśmy się nocą  

nie feeria²¹ czy alkohol 

boży błękit 

ale nawet 

bo i po co 

nie uścisnęliśmy sobie ręki 

Tak było napisane na 18 stronicy 

głowa samobójcy leżała na otwartej księdze 

w ustach jęk 

już niczyj 

w dłoniach nie wiem ale pewno niewidzialne ręce  

Błękitni spotykają się nocą 

rozmowa w gwiazdach widzianych przez poezję  

— Tęsknota Czekanie Nikt nie wezwie Czekam Tęsknota  

Kocham Dalekość Ty Gwiazdy złocą Kocham  

Czekanie pieszczot Nie marzeniem słowa twe szeleszczą 

Błękit 

Gdzie jest błękitem błękitno 

Smagłe ręce Pieszczota Zapalone oczy  

Pod futrami Rozkosz Błyski Nagie ciało 

(Nie tobą sny kwitną 

dzieciństwo nie tobą pachniało  

choć czekałem cze ka łem CZE KA ŁEM) 

Błękitni spo  

Wychodził z dancingu 

Jej usta w usta położyły się ostro nagle 

i był biały kwiat na czerni smokingu  

A błękitny został wołał 

rozpacz 

nocą 

na bagnie 

O nie 

erotyk nie może się skończyć rozpaczą 

są tacy co czytają i płaczą 

lepszy jest płacz z zazdrości  

Nie ma ciszy 

wiekiem prawiekiem niedzielą nocą wśród prac 

wszędzie gonił mnie płomień miłości 

pieniła się w girlandach elektrycznych lamp 

gorzała jarkim²² ogniem w wszystkie dalekości 

szrapnelami²³ biła w kościół 

wszystko moje jest tam 

Marysia z Marylami Marie Mary z Marią 

Strzelistymi aktami rozmodlonych rąk  

piętrzyłem to upalne wiwarium²⁴  

przy jednej życia zwrotnicy  

pociąg pełen jak strąk 

Chrupały miłość z jękiem skargi  

czerwone czerwone czerwone wargi  

Piersi nie po to są by wabić 

lecz by się ciężkim ciałem dławić 

Nogi pląsające na łożu pijanym 

muszą orgię przesunąć daleko za ranek 

Mechanizm miłości dziwnym jest przyrządem  

wszystkiego chce zaznać wszystkiego pożąda 

Jem długo wilgotne usta są w moich wodnistym miąższem 

włosy nie potem benzyną chyba pachną 

pod biegnącym nóg i ramion gąszczem 

od płomiennych spojrzeń czerwono i jasno 

A TO NIE JEST MARZENIE BŁĘKITNYCH WIERSZY 

Świat jednym miłości motorem 

krzyk mój nad nim ulata 

krzyk płomień płowy płodności gore 

nie najlepszy nie ostatni nie pierwszy 

jestem anteną drgającą tego świata  

Upiorną codziennością świeci każda nagość 

jak przez pajaca przez żywe ciało przewleczona nić 

nie ma tego w żadnym eposie 

takich ksiąg nie wiezie znikąd wagon 

że męczyć własną mękę to żyć 

Dziewczątka zakonnice i dziwadła z mózgu 

smutne damy w żałobie nietoperze o olbrzymich ustach 

władacie mną ja władam wami 

przede mną odkryte to co wam się z rąk wymyka 

kopuła stalowa z gwoździami gwiazdami 

która może jest pusta 

i strefa od pierwszego do setnego zwrotnika 

Gwiżdżą syreny nienawiści 

tętnią jeźdźcy tuż koło mnie 

wbrew ziemi tu mi bezdomnie 

a dalej w otchłani świeci czyściec 

od rozpusty nierozum i wiara 

od zgubienia poezji niepokój 

ziemio duszo stara 

1926 roku 

Bunt uwiądł 

w ramionach miłujących uwięziony mówię 

mowa się rytmicznie tka 

jeden wyraz drugiemu rówien 

WIECZNOŚCI CHCĘ 

BEZ DNA 

BEZ DNA²⁵ 

Przypisy:

1. transformator — urządzenie zmieniające parametry prądu elektrycznego. [przypis edytorski]

2. pince-nez (z fr.; wym.: pęsne) — binokle; okulary, które utrzymują się na nosie za pomocą elementu sprężynującego lub przytrzymywane ręką za pionowy uchwyt. [przypis edytorski]

3. pikowy — zrobiony z prążkowanej tkaniny bawełnianej lub jedwabnej. [przypis edytorski]

4. leitmotiv — element przewijający się przez cały utwór lub stale powtarzający się w czyjejś twórczości. [przypis edytorski]

5. ulica Złota — ulica prowadząca z Rynku do kościoła oo. dominikanów w Lublinie; w kamienicy przy ul. Złotej 2 mieszkała poetka żydowskiego pochodzenia Franciszka Arnsztajnowa, która była bliską znajomą Czechowicza: razem wydali tomik Stare kamienie oraz w 1932 r. założyli Lubelski Związek Literatów. [przypis edytorski]

6. Reims (geogr.) — miasto w płn.-wsch. części Francji, słynne z katedry Notre-Dame de Reims. [przypis edytorski]

7. kajet (daw.) — zeszyt. [przypis edytorski]

8. gawrosz (przestarz.) — wesoły urwis, ulicznik paryski, łobuz. [przypis edytorski]

9. mitralieza (wojsk.) — szybkostrzelne działko o wielu lufach. [przypis edytorski]

10. raut (z ang. rout) — większe uroczyste przyjęcie wieczorne bez tańców. [przypis redakcyjny]

11. Golem (z hebr. bryła, bezkształtna masa) — w tradycji żyd. istota stworzona z mułu i gliny na kształt człowieka, która jednak nie mogła mówić ani mieć potomstwa. [przypis redakcyjny]

12. władyka (daw.) — zwierzchnik, władca, pan. [przypis edytorski]

13. na wsi — utwór występuje równiez w tomie poetyckim Józefa Czechowicza Dzień jak codzień. [przypis edytorski]

14. nieszpory — codzienna modlitwa wieczorna. [przypis redakcyjny]

15. aeroplan (przestarz.) — samolot. [przypis redakcyjny]

16. Graal — legendarny kielich, z którego pił Chrystus podczas Ostatniej Wieczerzy; motyw rozpowszechniony w średniowiecznych pieśniach rycerskich. [przypis redakcyjny]

17. Zwierz — chodzi tu być może o niewidoczny z Ziemi gwiazdozbiór Centaura, którego dwie gwiazdy są wskaźnikami Krzyża Południa. [przypis redakcyjny]

18. czterech — wiersz odnosi się do Konrada Bielskiego, Józefa Czechowicza, Wacława Gralewskiego i Stanisława Grędzińskiego. Czwórka ta tworzyła grupę Reflektor skupioną wokół czasopisma literacko-artystycznego o tym samym tytule. Pismo ukazywało się w latch 1923–1925. [przypis redakcyjny]

19. tyrs (mit. gr.) — laska opleciona bluszczem i winorośli; atrybut Dionizosa, boga wina i urodzaju. [przypis redakcyjny]

20. razem witam i (...) żegnam — zarazem witam i żegnam. [przypis redakcyjny]

21. feeria — bogactwo różnorakich efektów związanych z barwami i dźwiękami. [przypis edytorski]

22. jarki — jasny, jarzący się. [przypis edytorski]

23. szrapnel (wojsk.) — pocisk artyleryjski z kulkami w środku, które są wyrzucane, gdy zadziała zapalnik czasowy. [przypis edytorski]

24. wiwarium — pomieszczenie służące do hodowli i obserwacji niewielkich zwierząt lub roślin w warunkach zbliżonych do naturalnych. [przypis edytorski]

25. BEZ DNA/ BEZ DNA — w oryginale dwa ostatnie wersy zostały zapisane prostopadle pod wersem: „WIECZNOŚCI CHCĘ”. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kamien

Tekst opracowany na podstawie: Józef Czechowicz, Kamień, Biblioteka Reflektora, Lublin 1927

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN; utwory powstały w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Katarzyna Dug, Katarzyna Kwiatkowska, Marta Niedziałkowska, Magdalena Paul, Aleksandra Sekuła, Justyna Staroń, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: shioshvili@Flickr, CC BY-SA 2.0

ISBN-978-83-288-3168-1

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.