Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 6031 przypisów.
zbożny (daw.) — bogobojny; uczciwy, cnotliwy. [przypis edytorski]
zbożny (daw.) — pobożny, dobry, szlachetny. [przypis edytorski]
zbożny (daw.) — pobożny, uczciwy, szlachetny. [przypis edytorski]
zbożny łan — łan zboża. [przypis edytorski]
zbożny — pobożny, kierujący się szlachetnością. [przypis edytorski]
zbożny (starop.) — pobożny, dostatni (raczej w sensie bogactwa duchowego). [przypis edytorski]
z bracią — z pozostałymi braćmi zakonnymi. [przypis edytorski]
zbracić się z kim (starop.) — pobratać się z kim. [przypis edytorski]
zbradzać — przechodzić w bród. [przypis edytorski]
zbraniał — dziś popr.: wzbraniał. [przypis edytorski]
Zbrasław, czes. Zbraslav — dziś część Pragi, do 1974 samodzielna miejscowość położona na płd. od stolicy Czech. [przypis edytorski]
zbrój — zbroję. [przypis edytorski]
zbroczyć — zakrwawić. [przypis edytorski]
zbrodnią (daw. forma) — dziś B.lp r.ż.: zbrodnię. [przypis edytorski]
zbrodniąż jest — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy jest zbrodnią. [przypis edytorski]
Zbrodnia i kara — powieść Fiodora Dostojewskiego, opublikowana w 1866 roku. [przypis edytorski]
zbrodnia przy Rue Morgue i tajemnica zabójstwa Marie Roget — opisywane we wcześniejszych nowelach: Zabójstwo przy Rue Morgue oraz Tajemnica Marii Roget, których głównymi bohaterami są te same osoby: paryski detektyw C. Auguste Dupin i jego przyjaciel, narrator historii; w obu pojawia się ich znajomy prefekt policji, pan G. [przypis edytorski]
zbrodniów (daw.) — zbrodniarzy; D. lm od zbrodzień: zbrodniarz. [przypis edytorski]
Zbrodni pogonie — mowa o Eryniach. [przypis edytorski]
zbrodzień (daw.) — zbrodniarz, przestępca. [przypis edytorski]
zbrodzień (daw.) — zbrodniarz. [przypis edytorski]
zbrodzień — dziś: zbrodniarz. [przypis edytorski]
zbrodzien a. zbrodzień — dziś popr. forma: zbrodniarz. [przypis edytorski]
zbroica (daw.) — zbroja. [przypis edytorski]
zbroica — zbroja. [przypis edytorski]
zbroica — zgrubienie od: zbroja. [przypis edytorski]
zbroie (starop. forma) — D.lp r.ż.: zbroi. [przypis edytorski]
zbroie (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: zbroi. [przypis edytorski]
zbroie (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: zbroi. [przypis edytorski]
zbroja — tu: broń. [przypis edytorski]
zbroja (…) Wulkanowej (…) roboty — zbroja ukuta przez Hefajstosa (w mit. rzym. Wulkana) dla Achillesa (wg Iliady Homera). [przypis edytorski]
Zbroja Zawiszy — Tetmajer był zafascynowany postacią Zawiszy Czarnego, prócz tego wiersza napisał o nim również dramat. Fascynacji daje wyraz Wesele Stanisława Wyspiańskiego: postaci Poety, wzorowanej właśnie na Tetmajerze, ukazuje się widmo Zawiszy. [przypis edytorski]
zbroje i przyłbice (starop. forma) — dziś D.lm r.ż.: zbroi i przyłbicy (nie udźwignęliby). [przypis edytorski]
zbroje [nie kładą] (starop. forma) — dziś forma D.lp r.ż.: zbroi. [przypis edytorski]
zbroje (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: zbroi. [przypis edytorski]
zbroje (starop. forma) — zbroi. [przypis edytorski]
zbrojne dźwigała (starop.) — dźwigała rycerzy (uzbrojoną piechotę). [przypis edytorski]
zbrojno — dziś popr.: zbrojnie. [przypis edytorski]
zbrojno — dziś: zbrojnie. [przypis edytorski]
zbronić (daw.) — obronić. [przypis edytorski]
zbronować broną — spulchnić i wyrównać wcześniej zoraną ziemię. [przypis edytorski]
Zbrucz — rzeka na zach. Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; niegdyś rzeka graniczna. [przypis edytorski]
zbrukany (daw.) — zabrudzony, brudny. [przypis edytorski]
zbrukany — dziś raczej: pobrudzony, zabrudzony. [przypis edytorski]
z bruku twojego chciałbym mieć kamień, na którym krew i łza nie świecą — końcowy fragment wiersza Cypriana Kamila Norwida Dedykacja z 1866 r. (cyt. lekko zniekształcony, w oryginale: „Z bruku twego radbym mieć kamień (…)” itd.) [przypis edytorski]
z brzega — dziś popr.: z brzegu. [przypis edytorski]
zbudować (daw.) — wyciągnąć z czegoś pocieszenie a. naukę moralną. [przypis edytorski]
zbudować się czym a. być zbudowanym czym — zyskać otuchę, nadzieję lub wyrobić sobie dobre zdanie z powodu czegoś (czyjegoś postępku, obserwowanych zjawisk itp.). [przypis edytorski]
zbudowałem był — forma daw. czasu zaprzeszłego; dziś: zbudowałem (dawniej, przedtem). [przypis edytorski]
zbudowanie — tu: budujące, ulepszające moralnie nauczanie. [przypis edytorski]
zbudź twego męża — w oryginale niem. wecke den Bräutigam auf: obudź narzeczonego (pana młodego). [przypis edytorski]
zbudząż — czy zbudzą; przecież zbudzą. [przypis edytorski]
zbudziła — tu: wzbudziła. [przypis edytorski]
zbudził się był (daw.) — konstrukcja czasu zaprzeszłego stosowana dla wyrażenia czynności wcześniejszej, poprzedzającej inną, o której mowa dalej; znaczenie: „zbudził się uprzednio”. [przypis edytorski]
zburzenie Teb (335 p.n.e.) — kiedy niedługo po objęciu władzy Aleksander III Macedoński prowadził kampanię na północy, na wieść o rzekomej jego śmierci w bitwie miasto Teby zbuntowało się przeciwko panowaniu macedońskiemu. Łagodne warunki postawione przez władcę, który szybko przybył ze swoim wojskiem, nie zostały zaakceptowane. Teby zostały zdobyte przez Aleksandra, ok. 6000 mieszkańców wymordowano, 30 tys. pozostałych sprzedano w niewolę, a miasto zrównano z ziemią. [przypis edytorski]
zburzenie Troi — wg różnych autorów starożytnych nastąpiło pomiędzy ok. 1250 a 1150 p.n.e. [przypis edytorski]
z burzliwymi żywioły — dziś popr. forma N.lm: z burzliwymi żywiołami. [przypis edytorski]
zbutwiały — uległy rozpadowi pod wpływem grzybów i bakterii. [przypis edytorski]
zbyć (daw.) — pozbyć się. [przypis edytorski]
zbyć (daw.) — stracić coś, pozbyć się czegoś. [przypis edytorski]
zbyć (daw.) — stracić. [przypis edytorski]
zbyć konia (starop.) — stracić konia. [przypis edytorski]
zbyć mozołów — pozbyć się trudów. [przypis edytorski]
zbyć — pozbyć się, stracić. [przypis edytorski]
zbyć — pozbyć się, tu: pogubić, zapomnieć. [przypis edytorski]
zbyć — pozbyć się, zgubić. [przypis edytorski]
zbyć się (daw., gw.) — pozbyć się. [przypis edytorski]
zbyć się — pozbyć się. [przypis edytorski]
zbyć (starop.) — tu: stracić. [przypis edytorski]
zbyć — tu: pozbyć się, zrezygnować. [przypis edytorski]
zbyć — tu: sprzedać. [przypis edytorski]
zbycie — pozbycie się. [przypis edytorski]
z bydlęty — dziś popr. forma N. lm: z bydlętami. [przypis edytorski]
zbyłem — tu: pozbyłem się, zgubiłem a. zapomniałem. [przypis edytorski]
zbyrczeć (gw.) — brzęczeć (z gwary góralskiej, za pomocą której Sienkiewicz naśladował staropolszczyznę). [przypis edytorski]
zbyrkać (gw.) — dzwonić, hałasować. [przypis edytorski]
Zbyszków (daw.) — Zbyszkowy, należący do Zbyszka. [przypis edytorski]
Zbyszkom z Bogdańca (…) — mowa o rycerzach polskich, bohaterach Krzyżaków Sienkiewicza (wyd. 1900). [przypis edytorski]
Zbyszyce — dawniej miasto, obecnie wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. [przypis edytorski]
zbyt bardzo dobrze — błąd stylistyczny; popr.: zbyt dobrze a. bardzo dobrze. [przypis edytorski]
zbyt dawny (starop.) — bardzo dawny; bardzo stary. [przypis edytorski]
zbyteczna — daw. forma; dziś znaczenie: zbyteczne jest, aby. [przypis edytorski]
zbyteczna — dziś: zbyteczne (jest). [przypis edytorski]
zbytek (daw.) — nadmiar. [przypis edytorski]
zbytek — luksus. [przypis edytorski]
zbytek — nadmiar, przesada. [przypis edytorski]
zbytek — nadmiar. [przypis edytorski]
zbytek — tu: nadmiar. [przypis edytorski]
zbytek — tu: zabawa. [przypis edytorski]
zbytki (daw.) — figle, żarty. [przypis edytorski]
zbytkowny — bogato wyposażony, luksusowy. [przypis edytorski]
Zbyt lekki tytuł mojej książki — tytuł wydanej w 1801 książki Lemonteya, którą ma on na myśli, brzmiał istotnie niezbyt poważnie: Raison, folie, chacun son mot; petit cours de morale mis à la portée des vieux enfants (Rozsądek, szaleństwo, każdemu, co mu się należy; mały kurs moralności dla starych dzieci). [przypis edytorski]
zbytne — dziś popr.: zbytnie. [przypis edytorski]
zbytnica (daw.) — kobieta przesadnie oddana wartościom materialnym. [przypis edytorski]
zbytni — dziś popr.: zbyteczny. [przypis edytorski]
zbytnie (daw. forma przysł.) — zbytnio. [przypis edytorski]
zbytnie — dziś: zbytnio, zanadto. [przypis edytorski]
zbytnie (starop. forma) — zbytnio; tu: bardzo, wielce. [przypis edytorski]
zbytnie (starop.) — zbytnio; nadmiernie. [przypis edytorski]
zbytni — niepotrzebny. [przypis edytorski]